Fundusze pasywne i ETF – wszystko co musisz wiedzieć

Fundusze pasywne, oraz ich szczególna forma stanowią coraz popularniejszą formę inwestowania. Jest to sposób łatwiejszy oraz tańszy od alternatyw, a jednocześnie zazwyczaj bardziej zyskowny. Poniżej dowiesz się wszystkiego co warto wiedzieć o funduszach pasywnych.

Fundusze aktywne to takie, w których zarządzający starają się wyszukiwać jak najlepsze inwestycje w ramach danej kategorii aktywów. Przykładowo analizują wiele spółek, aby dobrać do portfela najlepsze inwestycje. Zarządzający decyduję o konkretnych inwestycjach, ich wielkości, momencie wejścia i wyjścia. Zazwyczaj ich wyniki odnoszą się do jakiegoś indeksu (np. WIG20 dla akcji dużych spółek polskich) – tzw. benchmarku. Jest to punkt odniesienia, który starają się pokonać.

Z kolei fundusze pasywne nie tracą czasu na takie analizy. Po prostu kupują instrumenty bazowe lub pochodne, które sprawiają, że ich wyniki dokładnie odzwierciedlają indeks rynkowy – benchmark. Mogą to robić na dwa sposoby. Po pierwsze mogą wykupować wszystkie instrumenty tworzące ten indeks w odpowiednich proporcjach. Po drugie, mogą syntetycznie śledzić zachowania tego indeksu poprzez odpowiednie instrumenty pochodne.

Co ciekawe, bardzo wiele badań pokazuje, że nawet najlepsze fundusze aktywne, nie są w stanie systematycznie realizować swojego celu. Po prostu prawie nikt nie jest w stanie regularnie rok po roku notować wyników lepszych niż benchmark. Są wyjątki, np. Warren Buffett. Jednak zdecydowana większość zarządzających, nawet jeśli potrafi przez jakiś czas zapewniać lepsze zwroty niż benchmark, nie jest to sytuacja trwała i powtarzalna. A warto pamiętać, że pobierają za to niemałą opłatę za zarządzanie.

Dlatego od pewnego czasu, bardzo silnym trendem jest wzrost popularności funduszy pasywnych. Na rynkach rozwiniętych, uzyskały one już bardzo mocną pozycję, głównie dzięki ultra niskim opłatom za zarządzanie. Na wykresie poniżej widać co dzieje się na świecie (na czerwono aktywa w funduszach pasywnych). W Polsce nie uzyskały jeszcze takiej popularności, przede wszystkim ze względu na dość nieefektywny model dystrybucji funduszy (więcej o tym poniżej w sekcji o opłatach).

Indexing on the Rise

Źródło: https://www.forbes.com/sites/greatspeculations/2019/02/04/passive-investing-vehicles-close-the-gap-with-active-management/#6ac60ac85778

Inwestowanie pasywne – jakie są podstawy teoretyczne?

Zgodnie z hipotezą efektywności informacyjnej rynku, wszystkie istotne informacje są natychmiast uwzględniane w cenach. Dlatego nie jest możliwe, dysponując publicznymi informacjami osiąganie ponadprzeciętnych rezultatów. Tymczasem inwestowanie na giełdzie w oparciu o informacje poufne (czyli niepubliczne) jest przestępstwem. W efekcie żaden inwestor nie jest w stanie w sposób powtarzalny generować ponadprzeciętnych zysków. Ponadprzeciętnych czyli takich jak szeroki rynek.

Dlatego lepiej niż konkretny zarządzający (aktywny inwestor) zachowuje się odpowiednio zdywersyfikowany portfel inwestycyjny, odzwierciedlający cały rynek. Coś w tym musi być, bo za badania na ten temat Eugene Fama dostał Nobla. Trochę więcej na ten temat znajdziesz tutaj:

http://www.econlib.org/library/Enc/EfficientCapitalMarkets.html

http://www.stern.nyu.edu/~adamodar/pdfiles/invphiloh/indexN.pdf

Jakie są rodzaje funduszy pasywnych

Jak już wiesz, fundusze pasywne nie starają się pokonać rynku. Inwestując w takie fundusze po prostu wybierasz indeks, w który chcesz zainwestować. Przykładowo w ramach pracy nad swoim portfelem (zobacz tutaj – jak inwestować?) zaplanowałeś/aś jakąś alokację na akcje. Nie chcesz samemu wyszukiwać akcji, więc musisz znaleźć odpowiedni fundusz. Nie wierzysz w fundusze aktywne i nie chcesz ponosić wygórowanych opłat. Decydujesz się na fundusze pasywne. Aby zainwestować, wybierasz po prostu odpowiedni indeks giełdowy, np. WIG20 lub WIG (dla polskich) czy S&P (dla akcji amerykańskich). Możesz też oczywiście wybrać kilka, zależnie od wielkości swojego portfela.

Fundusze indeksowe

Następnie możesz zainwestować w fundusze indeksowe lub ETFy. Pod względem konstrukcji prawnej fundusze indeksowe są podobne do większości funduszy inwestycyjnych spotykanych w Polsce. Różnią się natomiast strategią, kosztami i formą dystrybucji. Na ten moment, jedyne tego typu fundusze dedykowane dla polskiego rynku znajdziesz w inPZU.

ETFy

Alternatywnym sposobem nabycia funduszy pasywnych jest inwestowanie w ETFy (exchange traded funds). Są to fundusze, które można nabyć korzystając z konta maklerskiego bezpośrednio na giełdzie, tak samo jak zwykłe akcje. Są one notowane codziennie na giełdzie a zmiany ich cen odzwierciedlają ruchy szerokiego rynku. W Polsce obecnie oferowane są ETF zarządzane przez Lyxor (na indeksy WIG20, S&P oraz niemiecki Dax) oraz Beta WIG20TR. Aby kupić ETF będziesz potrzebować konto maklerskie – kupuje się je dokładnie tak jak akcje. Zobacz tutaj jak kupić fundusze pasywne?

Opłaty – czyli dlaczego warto?

Bardzo ważną zaletą funduszy pasywnych jest ich efektywność kosztowa. O ile fundusze aktywne pobierając opłaty dochodzące do 4% dla funduszy akcyjnych. O tyle fundusze pasywne pobierają opłatę np. 0,5%. W krajach o rozwiniętych rynkach kapitałowych, dzięki odpowiedniej skali opłaty dochodzą nawet do praktycznie zera. Ponieważ fundusze pasywne nie muszą zatrudniać wielu osób aktywnie zarządzających inwestycjami oraz wykonują niewiele transakcji jest to możliwe.

Fundusze pasywne – konstrukcja portfela funduszu

Na koniec, w pewnym sensie ciekawostka. Aby odzwierciedlić wyniki indeksu, fundusze konstruują swoje portfele na trzy (w praktyce dwa) sposoby.

Po pierwsze, mogą kupić wszystkie instrumenty tworzące indeks, w proporcjach dokładnie odzwierciedlających skład indeksu. Zazwyczaj nie jest to w praktyce możliwe, a z pewnością niepraktyczne. Nie ma sensu na przykład nabywanie akcji stanowiących minimalną część indeksu, często niepłynnych. Jest to kosztowne i operacyjnie trudne, a wręcz niemożliwe. Dlatego…

Po drugie, fundusze mogą nabyć większość, lub dużą część składników indeksu. Dla pozostałych. Przy wykorzystaniu metod matematycznych można odzwierciedlić zachowanie całego indeksu, wykorzystując tylko część instrumentów. Jest to metoda stosowane przez inPZU.

Po trzecie, fundusz może zawrzeć instrument pochodny tzw. swapa z bankiem inwestycyjnym. Inwestuje wtedy np. swoje aktywa w obligacje przynoszące określony dochód. W ramach swapa zamienia dochód z tego portfela na dochód generowany przez portfel akcji o określonej wartości nominalnej. W efekcie wyniki funduszu są takie jak indeksu, mimo że nie posiada on fizycznie akcji z danego indeksu. Tak działają instrumenty Lyxora notowane na GPW.

Dodaj komentarz